آشنایی با بادگیر

آشنایی با بادگیر

بادگیر سازه های اصیل معماری ایرانی که برای تهویه بر بام خانه ‌ها، بالای آب ‌انبارها و در دهانه معدن‌ها برای تهویه  ی هوا می‌سازند.

این سازه ی خشت وگلی بیشتر در سرزمین های کویری و مناطق خشک ایران مرکزی ( مانند کرمان، نایین، یزد) کاربری داشته است.

همچنین در اقلیم گرم و مرطوب جنوب کشور ( بندر عباس، بندر لنگه، قشم، بوشهر)

آشنایی با بادگیر
آشنایی با بادگیر

و اقلیم گرم خشک دیگر نواحی ایران (مانند سمنان)

امروزه در کشور امارات نیز بادگیر می سازند.

آشنایی با بادگیر و دسته بندی آن

بادگیرهای اردکانی

بادگیرهای کرمانی

بادگیرهای یزدی

۱. بادگیر اردکانی: این نوع بادگیر بیشتر در منطقه اردکان کاربری دارد و بنای آن نسبت به سایر انواع بادگیرها، ساده و به صرفه است.

آشنایی با بادگیر
آشنایی با بادگیر

۲. بادگیر کرمانی: سازه ای ساده و بیشتر از خشت و گل ، ویژه ی خانه‌ های طبقه متوسط و پایین.

ساخت این نوع بادگیر برای هر بنا بسیار ساده می باشد. کار این بادگیر تا حدودی نسبت به بادگیر اردکانی دقیق تر و مطلوب تر است.

زیرا فشار باد به یک سو موجب تخلیه سریع هوای گرم و آلوده از سمت دیگر سازه می‌گردد.

بادگیر بیشتر آب انبارها را نیز از این گونه بادگیر می سازند تا از یک سمت آن، هوای خوش و مطبوع به سطح آب برسد،

و از سوی دیگر هوای گرم و از سمت دیگر به بیرون برود.

در شهر سیرجان استان کرمان بادگیرهای زیبایی به نام بادگیر چپقی وجود دارد:

این سازه ها در خانه سید علی اصغر رضوی ساخته شده اند.

او یکی از پزشکان شهرستان سیرجان در دوره پهلوی اول بود.

سید مهدی شجاعی این بادگیرها را با الگوبرداری از  دودکش ‌ها و هواکش ‌های کشتی ‌های قدیمی ساخته است.

آشنایی با بادگیر
آشنایی با بادگیر

۳. بادگیر یزدی: بادگیر یزدی، با اندازه ای بزرگتر از دیگر بادگیرها، بیشتر چهار طرفه یا یا هشت طرفه ساخته می‌شود.

بنابراین برخی مناطق با نام های «بادگیر چهار طرفه» یا «چهار سویه» شناخته می شود.

گرچه آن از نظر معماری، ساختمان پیچیده‌تر و بلندای بیشتری در برابر دیگر بادگیرها دارد.

در شهر یزد همه ی بادگیرها بلند و چهار سویه یا هشت طرفه هستند؛

آشنایی با بادگیر
آشنایی با بادگیر

اما در شهر میبد ( با فاصله ی۵۰ کیلومتری از غرب شهر یزد)، بادگیرها کوتاه و یک طرفه هستند.

آشنایی با بادگیر
آشنایی با بادگیر

چرا که در میبد، بنابر وزش بادهای کویری همراه با گرد و غبار از سمت کویر،  ادگیرها را می بایست پشت به این باد و در سمت باد مطلوب بسازند؛

بدلیل قرارگرفتن شهر یزد بین دو رشته کوه، بادهای کویری کمتر جریان دارد و می‌توان بادگیرهای بلند چند طرفه ساخت.

برگرفته از http://www.beytoote.com/iran/bastani/vents2-chpqy.html

  • سازه های نابود شده ی صفوی در اصفهان

    سازه های نابود شده ی صفوی در اصفهان

    سازه های نابود شده ی صفوی در اصفهان مسعود میرزا ظل السلطان حاکم قجری اصفهان، با انگیزه های…
  • معماری آرامگاه دانیال پیامبر

    معماری آرامگاه دانیال پیامبر

    معماری آرامگاه دانیال پیامبر آرامگاه دانیال پیامبر یکی از آرامگاه‌های مذهبی ایران  با گنبد…
  • کاخ اردشیر بابکان

    کاخ اردشیر بابکان

    کاخ اردشیر بابکان کاخ اردشیر بابکان در دوران اردوان پنجم واپسین پادشاه اشکانی به دست اردشی…
فراخوانی بیشتر معماری تاریخی ایران

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *